Voormalige hoofbestuurder van
Kango Wyne tot 6 jaar gevonnis

“MET die likwidasie van Kango Wy­ne en Kango Koöperasie het tussen 90 en 100 mense hul werk verloor en hoe­wel die beskuldigde se optrede nie die enigste rede daarvoor was nie, het hy ’n wesenlike aandeel daarin ge­had.”

Dit was die woorde van streeklanddros Neels Nortje Maandag (11 April) tydens die vonnisoplegging van die voormalige hoofbestuurder van Kan­go Wyne en die Kango Koöperasie, Johan Brits (55), in die Oudtshoorn Streekhof.

Brits, wat in 2015 skuldig bevind is op 23 aanklagtes van bedrog en twee van die oortreding van die Wet op Drank­produkte, is nege jaar en nege maande gevangenisstraf opgelê. Twee van die agt jaar vir bedrog is egter opgeskort, terwyl ’n verdere jaar en nege maande gelyktydig met die onopgeskorte vonnis vir bedrog uitgedien kan word, wat op ’n effektiewe tronkstraf van ses jaar neerkom.

Volgens Zinzi Hani, ’n woordvoer­der van die Valke, het Brits tussen Mei en Julie 2009 ’n konkoksie laat fermenteer wat bestaan het uit water, gis en suiker; dié konkoksie met wyn vermeng en dit dan as wyn aan die pu­bliek verkoop.

Brits het ook twee keer seëls gebreek wat ’n beampte van die departement landbou aangebring het aan wyntenks met die kon­koksie daarin.

Brits se hersieningsaansoeke in die Hooggeregshof en die Appèlhof om teen die weiering van ontslag te mag appelleer, is van die hand gewys.

Nortje het met vonnisoplegging gesê dat Brits nie aan ’n eenmalige misdaad skuldig bevind is nie. “Die misdade is oor ’n tydperk van etlike maande in 2009 gepleeg en daar was genoeg tyd om tot besinning te kom.

Hy het egter, ondanks ’n versoek van ’n amptenaar van die departement van landbou om dit te staak, voortgegaan.”

Hy het ook gesê Brits het mense wat sy dade bevraagteken het, ge­boe­lie om nie vrae te vra nie en dat groot hoeveelhede van die “konkoksie” die mark bereik het.

Hy het voorts sy eie drankwinkel sonder die medewete van die direksie van Kango Wyne bedryf, wat tot sy afdanking gelei het.

“Ek is jammer om te sê, maar die beskuldigde het geen respek getoon teenoor die drankbeampte en die drank­bedryf nie”.

Hy het bygevoeg dat strafversagtende omstandighede egter in aanmerking geneem moet word.
Volgens die landdros sou Brits nog vir baie lank aangehou het indien ’n beampte van die departement landbou nie betrokke geraak het nie.

Die hof het die 23 klagtes van be­drog vir vonnis saamgevat en Brits tot agt jaar tronkstraf gevonnis waarvan twee jaar vir vyf jaar opgeskort is.

Vir die oortreding van die wet op drankprodukte is hy onderskeidelik tot 12 en 9 maande gevonnis wat sa­me­lopend met die onopgeskorte ses jaar vir bedrog uitgedien kan word.

• Die hof het na vonnisoplegging ’n aansoek om verlof om teen die skul­digbevinding te appelleer van die hand gewys, maar wel verlof om teen die vonnis te appelleer toegestaan.

Die staatsaanklaer, adv Louis van Niekerk, het die aansoek asook borg­tog teengestaan.

Brits se regsverteenwoordiger, adv Martinus Barnard, het die hof mee­ge­deel dat hy R30 000 borgtog kan betaal. Die hof het daarna borgtog op R20 000 vasgestel, hangende die uitslag van die aansoek.

Die hof het in ag geneem dat Brits ’n eerste oortreder is, nie ’n vlugrisiko is nie en die vooruitsigte tot sukses groot is dat ’n ander hof die vonnis dalk “drasties kan verander”. (Deur Garnett Wicomb)