Lente bring mooiweer – maar ook die gevaar van bosluise

Met die lente om die draai, en warmer dae, spandeer inwoners meer tyd in die veld en tuine. Dit beteken egter ook dat mense wat op plase werk, stap, kamp, perdry of deur lang gras beweeg, meer aan bosluise blootgestel kan word.

Bosluise is klein en hul byt is dikwels pynloos. Hulle skuil graag in lang gras, struike en ander plantegroei en kan ook deur honde, katte, perde en vee nader aan huise gebring word.

Een van die bekendste bosluisoordraagbare siektes in Suid-Afrika is bosluiskoors. Dit is ’n bakteriële infeksie wat deur besmette bosluise na mense oorgedra word. Wilde en mak diere kan draers van die bakterieë wees sonder dat hulle noodwendig siek voorkom.

Ken die gevaartekens
Simptome begin gewoonlik sowat vyf tot sewe dae ná ’n byt en kan die volgende insluit:
• Koors en erge hoofpyn
• Spier- en liggaamspyn
• Moegheid en ’n algemene gevoel van siekheid • Geswelde of pynlike limfkliere
• ’n Rooi veluitslag
• Ongewone, intense drome of nagmerries
• ’n Donkerbruin of swart roof by die bytplek

Die kenmerkende swart roof staan as ’n eskar bekend en lyk dikwels soos ’n klein seertjie met ’n swart middelpunt en ontsteekte vel om die bytplek. Dit kan egter op ’n moeilik sigbare plek voorkom, soos op die kopvel, agter ’n oor, in die lies of onder ’n arm.

Sommige pasiënte ont-wikkel glad nie ’n sigbare roof of uitslag nie. Hoewel die meeste gevalle van Afrika-bosluiskoors betreklik lig is en goed op die korrekte antibiotika reageer, kan ernstige komplikasies voorkom. Vroeë diagnose en behandeling is daarom belangrik.

’n Veel skaarser maar ernstiger siekte wat deur sekere bontpootbosluise oorgedra kan word, is Krim-Kongo-bloedingkoors. Plaaswerkers, veeartse, slagpalewerkers en mense wat met vee, wild of besmette bloed en weefsel werk, loop ’n groter risiko.

Skielike hoë koors, erge spierpyn, kneusing of ongewone bloeding ná moontlike blootstelling vereis dringende mediese hulp.

Verwyder ’n bosluis korrek
Gebruik ’n skoon fynpunt-tangetjie om die bosluis so na moontlik aan die vel vas te gryp. Trek dit stadig en reguit uit sonder om dit te draai, ruk of stukkend te druk. Was daarna jou hande en maak die bytplek met seep en water of ’n ontsmettingsmiddel skoon.

Moenie petroleumjellie, naellak, ’n warm vuurhoutjie of ander middels gebruik om die bosluis te probeer losmaak nie.

Neem indien moontlik ’n foto van die bosluis en bytplek en skryf die datum neer.

Beskerm jouself
Dra langbroeke, toe skoene en langmouhemde wanneer jy deur gras of bosse beweeg. Gebruik ’n geskikte insekweerder en ondersoek jou hele liggaam ná buitelugaktiwiteite. Kyk veral by die haarlyn, agter die ore en knieë, onder die arms en in die lies. Ondersoek kinders en troeteldiere ook gereeld.

Enigiemand wat binne dae of weke ná moontlike blootstelling koors, erge hoofpyn, liggaamspyn, ’n uitslag of ’n swart roof ontwikkel, moet ’n dokter raadpleeg en noem dat hulle moontlik aan bosluise blootgestel was.

Die lente hoef niemand binnenshuis te hou nie – maar ’n vinnige ondersoek ná ’n dag in die veld kan voorkom dat ’n klein bosluis ’n groot gesondheidsprobleem word.

• 
• 
• 
•