Stygende kospryse, brandstof en basiese dienste kostes plaas al hoe meer druk op huishoudings in die Klein Karoo. Terwyl inflasie op papier lyk asof dit stabiliseer, voel die impak by die winkelrakke anders. Vir baie gesinne is die maand eenvoudig langer as die geld.
Wat kos ’n kosmandjie nou?
’n Basiese kosmandjie vir ’n gesin van vier in Oudtshoorn kan nou maklik tussen R5 000 en R8 000+ per maand beloop, afhangend van inkopies en produkte. Stats SA se data toon dat voedselpryse steeds ’n groot drywer van inflasie bly, terwyl analises deur BusinessTech aandui dat ’n gemiddelde kosmandjie landwyd reeds bo R5 000 per maand beweeg.
Selfs individuele items wys hoe pryse oor die afgelope jaar gestyg het:
- Brood (700 g): R15 – R20
- Melk (1 L): R18 – R25
- Eiers (12): R25 – R45
- Rys (1 kg): R20 – R40
- Hoender (1 kg): R60 – R100
- Beesvleis (1 kg): R120 – R180+
- Aartappels (1 kg): R15 – R30
- Tamaties (1 kg): R20 – R40
Volgens Stats SA het veral vleispryse die afgelope tyd skerp gestyg, met sekere kategorieë wat dubbelsyfer-groei toon.
Die koste van lewe gaan egter verder as net kruideniersware. Stygende brandstofpryse – soos gereeld gerapporteer deur die South African Petroleum Industry Association en plaaslike ekonomiese ontledings – dryf vervoer-koste op, wat weer deurwerk na hoër winkelpryse, duurder aflewerings en groter uitgawes vir werkers wat moet pendel.
Munisipale dienste en elektrisiteit bly ook ’n groot uitgawe, met sommige inwoners wat sê hulle moet kies tussen rekeninge betaal of kos koop.
Plaaslike besighede ervaar dieselfde druk.
Volgens internasionale vergelykings-platforms soos Expatica spandeer Suid-Afrikaners gemiddeld meer as R2 000 per persoon per maand op kos, ’n bedrag wat vir baie huishoudings onvolhoubaar raak.
Hoewel statistieke ’n breër prentjie skets, is die werklikheid vir Oudtshoorn se inwoners eenvoudig:
Kosinflasie mag laag lyk op papier – maar op die rak voel dit baie anders.
Kenners waarsku dat die kombinasie van hoë lewenskoste, beperkte inkomste en ekonomiese druk nog vir ’n geruime tyd gaan voortduur.
Vir nou bly die fokus vir baie gesinne dieselfde: Om deur die maand te kom. (ANGELIQUE ERASMUS)